YAS; bir kaybın hissedilmesine karşı doğal bir yanıt, duygusal yaralanmayı tamir biçimimizdir. Yas, insanın kayıplara verdiği doğal ve evrensel bir cevaptır.

Hemen aklımıza sevdiğimiz bir kişinin ölümü sonrası yaşadıklarımız gelse de, yas değer verilen her türlü nesnenin/ hayvan vb. kaybıyla ilgili olabilir.

Yas tutma süreci; yaşanılarak tamamlanan normal bir süreçtir. Ölen kişinin kimliği, onunla olan ilişkinin içeriği, ölüm biçimi, geçmişte yaşanılan kayıplar,

kişilik özellikleri, sosyal destek olup olmaması bu sürecin ne derece sıkıntılı olacağını belirleyen özelliklerdir.

Normal yas süreci, yaşanılarak tamamlanması gereken normal bir süreçtir. Kişi enerjisini kayıp dışındaki yaşama yeterli olarak aktardığında tamamlanır.

Patolojik yas, kayba verilen, ruhsal ve/veya fiziksel sağlık sorunlarının da eşlik ettiği, anormal tepkidir. Kaybın sosyal olarak inkarı, ortaya çıkan bedensel şikayetler için psikiyatri dışı doktorlara başvuru, sosyal ilişkilerde gerileme ve bozulma, duyguların donması, öleni eşyalarının saklanması, mezar ziyaretlerinin sık olması ya da hiç böyle bir şey gerçekleşmemiş gibi davranma, yoğun ağlama/ya da katılıp kalma  ve özellikle olayın üzerinden 6 aydan fazla sürenin geçmiş olasına rağmen olay daha dün olmuş gibi hissetme ya da tamamen red ederek yaşama “ patolojik yas” ı düşündürür.  Yoğun üzüntü durumu kişinin günlük işlevselliğini sürdürmesine engelse ve bu durum bir yılı aşkın süre ile devam ediyorsa mutlaka psikolojik/psikiyatrik tedavi gerekmektedir

YAS TERAPİSİNDE,  “Travma Sonrası Stress” tedavisinde kullanılan terapi tekniklerinden yararlanılır.  Rahatsız      eden duygu ve davranışa yol açan düşünce şeklinin değiştirilmesi olarak adlandırılan bilişsel yeniden yapılandırma, çarpık

düşünceyi değiştirmeyi hedefleyen “Bilişsel-Davranışçı” yaklaşım kullanılır.

Uzamış yas- patolojik yas terapisinde, genellikle ilaç desteği gerektiğinden  psikolog ve psikiyatri uzmanının tedaviyi birlikte sürdürmeleri en uygun yaklaşım biçimidir.

Klinik Psikolog

Necla AYHAN KAYIR

Antalya Özel Terapi Tıp Merkezi  0 242  244 88 83